Bake zentroa. Gatazken lantze etikoa
| Bizizikasi, bizitza hobetzeko pedagogia |
|
Bizizikasi pedagogiak Arantzazuko Bake zentroaren lau urteko lana laburtzen du eta bere sakoneko filosofia deskribatzen, eta etorkizunerako ekarri estrategiko nagusi gisa eskaintzen da. Baketik-en asmoa bere ekintza eta proiektu guztien oinarri gisa jokatuko duen kontzeptu hau garatzea, sakontzea eta bultzatzea da. Bizizikasi bizitza hobetzeko pedagogia da. Azalpena zabalduz, erantsi daiteke pedagogia batez ari garela, maila pertsonalean zein kolektiboan erabil daitekeena, bizitza pertsonala, bizikidetza eta heziketa hobetzen ikasteko. Bi kontzeptu integraturen sinergiaren emaitza da: bizipena eta ikaskuntza. Geure bizipenaren kontzientziatik ikasiz geure burua hobe dezakegula esan nahi du. Edozein bizipenak balio dakiguke ikasteko horrez jabetuz gero. Benetan ezagutzen eta ikasten dugu kontzienteki bizi duguna. Bizizikasi, halere, geure errealitate pertsonaleko 8 esperientzia zehatzetan oinarritzen da, 8 ikaskuntzetan eraldatzeko. Gizakiaren bereziena eta unibertsalena osatzen duten eta potentzial didaktiko izugarri duten zortzi esperientzia. Zortzi esperientzia horiek mugatua izatearen, esker onaren, kontzientziaren, giza duintasunaren, elkarrizketaren, enpatiaren, pazientziaren eta maitasunaren bizipenak dira. Bizizikasteak horien kontzientzia modu aktiboan eta mailakakoan hartzea proposatzen du bizitza-, bizikidetza- eta heziketa-ikaskuntza iraunkorretan eraldatzeko. Horietako lau oinarrizko ikaskuntzak dira: gizakion izaera mugatuaren, esker onaren zentzuaren, kontzientziari entzutearen eta giza duintasunaren esanahiaren ikaskuntzak. Beste hiru instrumentalak dira: elkarrizketaren plusaren, enpatiaren plusaren eta pazientziaren plusaren ikaskuntzak. Zortzigarrena eta azkena maitasunaren funtsezko ikaskuntza da. Bizizikasi pedagogiak oinarritzat dituen hamar diagnostiko-gako •Bizitzan, elkarbizitzan eta heziketan desorientazio handiko garaia bizitzen ari gara. Hobetzeko behar handia dago; baina ez dira erraz aurkitzen orientatuko gaituzten bide eskuragarriak. •Zorionerako mirari-dieta ugari daude, esate baterako, eta horiez ez fidatzea komeni da. Geure burua hobe dezakegu, baina ez perfektuak izan, mugatuak garelako. •Adituen edo zainketa espezializatua behar duten metodologien menpeko egiten gaituzten hobekuntza-, garapen- eta errealizazio-formula eta metodo ugari dago. •Osasun oneko pertsona, bere kabuz, hobetzeko eta bere errealitate existentziala eta soziala berreraikitzeko gaitasuna duen izakia da, logikoki inguruarekin harremanetan eta lankidetzan. •Pertsonak bere burua hobe dezake kontzientzia hartzeko, zentzua bilatzeko eta maitatzeko dituen ahalmenak itxaropena bilatzeko aukera susmagaitzak eskaintzen dizkiotelako. •Horregatik, nahiz eta ez dagoen formula magikorik eta ezin dugun bere azken emaitza kontrolatu, geure bizitzako filma hobetzeko aktoreak, ikusleak eta gidoilariak izan gaitezke. •Hobeto bizi gaitezke geure buruarekin eta besteekin eta hobeto hez dezakegu, eta hobekuntza-prozesu horiei ekiteko ez da beharrezkoa ezer berria asmatzea, baizik eta pertsona bakoitzaren baitan dagoena esnatzea. •Hain zuzen ere, geure oinarrizko esperientzien eta sentimenduen kontzientzia hartzean eta horretan sakontzean bizitza modu autonomoan eta menpekotasunik gabe hobetzeko pedagogia dago. •Hala ere, hobetzeko prozesu hori estrategia psikologiko edo emozional kontrolagarria baino gehiago da, pertsonaren ikuspegi integrala eskatzen du, eta gizaki bakoitzaren dimentsio espiritual propioa dinamizatzen du. •Aldaketek bere denbora behar dute. Prozesuaren ondorioz gertatzen dira, pixkanaka-pixkanaka. Paradoxikoki, prozesu horren oinarria, bizitza berarena bezala, ez dago kontrolean konfiantzan baizik. Erreferentzia-esparrua, printzipioa eta helburua •Pertsonalismoa, erreferentzia-esparru gisa. Egin berri dugun diagnostikoa bat dator, pertsona zer den ulertzeko moduan, pertsonalismoaren korronte filosofikoarekin. Victor Frankl-ek, XX. mendeko beste egile batzuekin batera, horren ondo garatu zuen ikusmoldearekin. Bizizikasi kontzeptuak pertsonalismoan dauka bere errenferentzia-esparrua. •Benetakotasunaren etika, printzipio gisa. Egia da pertsona hobetzeko gaitasuna duen izakia dela; baina hori bezain egiazkoa da bakar-jokoan tranpak egiteko gaitasun handia duen izakia dela eta horrenbestez hobetzeko potentzial hori blokeatzen duena. Bizizikasi kontzeptuaren premisa benetakotasunaren etikarekiko konpromisoa da. Norberaren egia bilatzeko, esnatzeko eta horri aurre egiteko borondatea eta erabakia, batzuetan atsegina ez izan arren. •Pertsonaren autonomia, helburu gisa. Bizitza hobetzea pedagogia horren helburu nagusia da. Zehatzago esanda, bizitza pertsonala, bizikidetza eta heziketa hobetzen ikasten laguntzea. Baina hori guztia, ñabardura batekin: norberak bere kabuz hobetzen ikastea. Hobekuntza pertsonala bultzatzeko autonomia-tresnak eskaintzea. Bizizikasi kontzeptua bizi-ibilbidean menpekotasunik-ezaren alternatiba da. Bizizikasi pedagogiaren aplikazioak Autonomia pertsonala bultzatzea pedagogia honen baldintza den neurrian, bizizikastea edozein pertsona osasuntsurentzat eskuragarria eta ulergarria da, eta egoera eta baldintza desberdinenetan eta aurkakoenetan baliozkoa da. Irizpide horrekin, lau urte hauetan zehar, Baketik-ek, sei mila lagunetik gora —batez ere hemengoak, baina baita testuinguru soziopolitiko eta nazioarteko desberdinetakoak ere— parte hartu duten ikastaro-, tailer- eta jarduera-programa baten bidez egiaztatu ahal izan duen dokumentazio teorikoa sortu du. Jardute horretan oinarrituz, lan-hipotesi gisa plantea daiteke bizizikastea-k dokumentazio teorikoa eta aplikazio praktikoa duela, gutxienez, ondorengo eremuetan:
Hurrengo urratsak Aurreko aplikazioak pedagogia honen abiapuntu praktikoa dira. Baketik-en asmoa da bizizikastea aplikatzeko eremu berriak zabaltzen jarraitzea: familiarteko harremanak eta bikote-artekoak, gaixotasunari aurre egitea eta muga fisikoak, talde-lana, enpresa-mundua eta abar. Hori da epe laburrerako ikuspegia. Bizizikasi pedagogia garatzen eta aplikatzen duen 2010-11 ikastaroen programa web-gune honetan irailaren 18tik aurrera egongo da eskuragarri. Larunbata horretan, Arantzazuko gandiaga Topagunean, ikasturte berriaren hasiera ekitaldia ospatuko da. Bertan Baketik-eko ekimen guztien programazioa emango da ezagutzera. Programa hori paperezko formatuan jaso nahi baduzu, bete ezazu honako formularioa:
|